👈 فروشگاه فایل 👉

اوراق بهادار استصناع

ارتباط با ما

... دانلود ...

اوراق بهادار استصناع

استصناع

چكیده

نظر به ممنوعیت و الغای بهره در اقتصاد اسلامی و به تبع آن تغییر قانون عملیات بانكی ایران، عملكرد سیاست بازار باز كه بر خرید و فروش مبتنی است، كارایی نداشته و اساسی‌ترین ابزار سیاست پولی برای كنترل نقدینگی از اختیار بانك مركزی خارج شد.

اوراق بهادار استصناع می‌تواند ابزاری جایگزین برای اوراق قرضه تلقی شود و بانك مركزی می‌تواند با خرید و فروش این اوراق در بازار اولیه و ثانویه و با اعمال سیاست‌های پولی مناسب، به اهدافی نظیر ایجاد اشتغال، تثبیت سطح عمومی قیمت‌ها، بهبود موازنه پرداخت‌های خارجی و رشد اقتصادی دست یابد. مقاله حاضر ضمن تبیین عقد استصناع و بیان ماهیت آن از نظر فقهی به تصحیح آن پرداخته، سپس كیفیت به‌كارگیری آن در اقتصاد كشور و چگونگی به‌كارگیری بانك مركزی از اوراق استصناع برای اهداف اقتصادی را تبیین می‌كند.

واژگان كلیدی: اوراق استصناع، سیاست پولی، بانكداری بدون ربا، تأمین مالی طرح‌ها.

 

مقدمه

یكی از مهم‌ترین وظایف نظام بانكی كنترل و هدایت متغیرهای اساسی اقتصاد كلان از طریق اجرای خردمندانه سیاست‌های پولی و تنظیم عرضه پول است. قانون عملیات بانكی بدون ربا نیز بر سامان‌دهی، كنترل و هدایت گردش پول و اعتبار به‌عنوان وظیفه نظام بانكی تأكید دارد. بانك‌های مركزی برای اجرای سیاست‌های پولی و دستیابی به اهدافی نظیر دستیابی به رشد و اشتغال و تثبیت سطح عمومی قیمت‌ها و بهبود بخشیدن به موازنه پرداخت‌های خارجی ابزارهای متفاوتی چون عملیات بازار باز، تغییر نرخ ذخیره قانونی، تغییر نرخ تنزیل مجدد در اختیار دارند.

با الغای بهره در اقتصاد اسلامی و به تبع آن، تغییر قانون عملیات بانكی ایران، ابزارهای مبتنی بر بهره نظیر اوراق قرضه به‌طور طبیعی کاربرد ندارد. حال این پرسش مطرح می‌شود كه آیا ابزارهای دیگری مطابق با قانون عملیات بانكی بدون ربا می‌توان مطرح کرد كه مشكل حقوقی اوراق قرضه را نداشته و در عین حال از كارایی مطلوبی بهره‌مند باشد.

مقاله در صدد است اوراق بهادار استصناع، را به‌صورت ابزاری مناسب برای اعمال سیاست پولی به‌وسیله بانك مركزی مطرح کند بدین معنا كه دولت، بانك‌ها یا مؤسسه‌ها و نهادهای مالی و اعتباری می‌توانند با انعقاد قراردادهای مربوط به تولید كالای خاص یا احداث طرح و پروژه‌های ویژه، اوراق بهادار استصناع را با سررسید مشخص در اختیار پیمانكار یا سازنده بگذارند و این اوراق ابتدا در بازار اولیه و سپس در بازار ثانویه با مجوز بانك مركزی قابل خرید و فروش باشد و بانك مركزی بتواند با خرید و فروش این اوراق در بازار، سیاست‌های پولی موردنظر را برای تنظیم حجم نقدینگی اعمال کند.

این مقاله به مباحثی نظیر معنای استصناع، ماهیت عقد استصناع، اوراق استصناع، چگونگی ابزارسازی با این عقد، بازار اولیه و ثانویه اوراق استصناع، چگونگی كاركرد آن در جهت سیاست پولی و عملیات بازار باز و ... می‌پردازد و در صدد است این ابزار را در چارچوب عملیات بانكی بدون ربا مطرح کند و نظام بانكی كشور را یك گام به جلو برد، و تا حدودی از محدودیت‌های پیش‌رو بكاهد و اهداف موردنظر سیاست‌های پولی منطبق با فقه اسلامی را تا حدّ امكان عملی سازد.

معنای استصناع

استصناع در لغت از ماده صنع و بر وزن استفعال به معنای طلب احداث یا انجام كاری است. ابن‌منظور در لسان العرب ذیل ماده صنع می‌گوید:

و استصنع الشی: دعا الی صنعه (ج 7، ص 420).

در اصطلاح، معانی گوناگونی برای آن ذكر شده است. برخی استصناع را توافق با صاحبان صنایع برای ساختن شی‌ء معیّن دانسته (هاشمی شاهرودی، 1378: ص3) و برخی به جای كلمه استصناع از عقد استصناع سخن به میان آورده و گفته‌اند:

مراد از عقد استصناع یا قرارداد سفارش ساخت این است كه كسی به نزد صنعتگر بیاید و از او بخواهد كه تعدادی از كالاهایی را كه می‌سازد، به ملكیت او در آورد. در عین حال، قراردادی میان این‌دو به امضا می‌رسد كه صاحب صنعت تعداد مورد توافق را برای وی بسازد و قیمت آن‌ را دریافت دارد (مومن، 1376: ص 201).

 زرقا نیز در تعریف استصناع گفته است:

استصناع خرید چیزی است به قیمت معین كه طبق ویژگی‌های مورد توافق در زمان آینده ساخته یا احداث می‌شود، به بیان دیگر، موضوعی كه عقد استصناع درباره آن منعقد می‌شود. غالباً در زمان عقد موجود نیست؛ ولی توسط سازنده یا پیمانكار در آینده ساخته می‌شود (زرقا، 1380: ص 121).

گرچه در تعاریف پیشین برخی كلمات وجود دارد كه قلمرو استصناع را محدود می‌كند، به‌نظر می‌رسد برخی قیدها، قیدهای مصادیق است و ماهیت استصناع فراتر از آن قرار دارد. در تعریف اوّل، توافق با «صاحبان صنایع» ذكر شده است؛ ولی در ماهیت استصناع مطمئناً این قید نیست. این قرارداد می‌تواند با صاحبان صنایع یا واسطه‌هایی كه با صاحبان صنایع در ارتباطند منعقد شود. همچنین می‌توان گفت مقصود از شی‌ء فقط كالا نیست و خدمت هم می‌تواند مورد عقد استصناع قرار گیرد. با این نگاه می‌توان پروژه تحقیقاتی و مطالعاتی كه كار خدماتی و تولید كالا به معنای اقتصادی آن است نیز در قالب این عقد قابل توافق باشد. همچنین می‌توان عقد استصناع را از حالت قرارداد بین دو طرف حقیقی درآورد و طرفین قرارداد را اعم از افراد حقیقی و حقوقی قلمداد کرد. با توجه به ملاحظات پیشین، استصناع را به‌صورت ذیل می‌توان تعریف کرد:

👇محصولات تصادفی👇

پاورپوینت نظارت و کنترل در سازمان تحقیق الزامات و راهکارهای هدایت فعالیتهای تجاری بازرگانی به داخل کشور دانلود گزارش کارآموزی کامپیوتر در شبکه بهداشت و درمان تحقیق پایداری حرارتی الاستومرهای پلی یورتان (1) بررسی وجود بیماری سلیاك در افراد مراجعه كننده با آفت دهانی راجعه